NIEUWE FIN-WEBSITE

De FIN is bezig met een nieuwe website! Gevraagd: Uw logo, inspirerende voorbeelden en fondsinformatie.
lees verder >>

Strong cross-party alliance in European Parliament for easing philanthropy’s work for public good across Europe

Brussels, 7 October 2019 – MEPs, representatives of the European Commission and the European Economic and Social Committee and relevant stakeholders from philanthropy, civil society and social economy discussed ways to create a truly European space for donors and encourage cross-border generosity, solidarity and civil actions.
lees verder >>

Laatste kans voor forse korting filantropie-conferentie

Van 5 tot 7 november organiseert de European Venture Philanthropy Association hun jaarlijkse conferentie rondom ‘filantropie 2.0’.
lees verder >>

Ronald van der Giessen in Vakblad Fondsenwerving

Interview met Ronald van der Giessen en Siep Wijsenbeek in Vakblad Fondsenwerving - 1 oktober 2019
lees verder >>

Rijksbegroting geen verrassingen voor de filantropie

De op Prinsjesdag gepresenteerde Rijksbegroting laat geen verrassingen zien voor de filantropische sector. Het is vooral een bevestiging van bestaand beleid of beleid in wording.
lees verder >>



    Onzichtbare organisatie krijgt zwaargewicht aan roer

    door Teije Brandsma 

    Dit interview verscheen op 1 oktober 2019 in Vakblad Fondsenwerving

    Een van de minst zichtbare organisaties in filantropisch Nederland heeft een nieuwe voorman. Ronald van der Giessen is per 1 september bestuursvoorzitter van Fondsen in Nederland (FIN) geworden, de belangenvereniging van vermogensfondsen. Van der Giessen, oud-directeur Oranje Fonds: ‘Er zijn circa zeshonderd organisaties in Nederland die horen bij de doelgroep van de FIN maar die nog geen lid zijn. Dat moet veranderen.’


    Ronald van der Giessen. © Oranje Fonds

    De plek waar de ontmoeting voor een gesprek over zijn nieuwe functie plaatsvindt, had niet tekenender kunnen zijn: Kasteel Kerckebosch in Zeist. Van der Giessen stapt er binnen samen met zijn directeur Siep Wijsenbeek, die sinds begin vorig jaar bij de FIN is aangetreden. Samen gaan ze een vernieuwingsslag proberen te maken bij een organisatie die door velen geassocieerd wordt met de wereld van het ‘oude geld’.

    Van der Giessen is in augustus 2017 vertrokken als directeur bij het Oranje Fonds, een vermogensfonds dat hij in veertien jaar tijd wist uit te bouwen tot een bloeiende en zichtbare organisatie en het favoriete goede doel van het Koninklijk Huis. Daarvoor had hij leidende functies bij onder meer de Nationale Postcode Loterij en Natuurmonumenten, plus een reeks kortere of langere verbintenissen met vele andere charitatieve organisaties en initiatieven. Hij is ook de man die uiteindelijk bij het Oranje Fonds een salaris had, hoger dan van een minister, zo publiceerde de Volkskrant in juli 2016. In de sector waren maar drie andere directeuren van goede doelen die dat ook konden zeggen. Van der Giessen wist de storm moeiteloos te doorstaan. Hij staat eveneens bekend als de man die grootste gift ooit binnenhaalde: Stichting Neyenburgh gaf in 2016 haar 51 miljoen euro aan het Oranje Fonds.

    ‘Aantal FIN-leden kan verdrievoudigd worden’

    Als Nederland een verkiezing zou kennen voor ‘grand old man van de charitatieve wereld’ zou Van der Giessen best eens kunnen worden genomineerd. Hoewel, old man? Hij is naar eigen zeggen ‘zestig en een beetje’, waarmee Van der Giessen doelt op een paar maanden meer, niet jaren. Een aimabele man, die zijn gesprekspartner met de voornaam aanspreekt, ook als hij hem nauwelijks kent. Van der Giessen weet hoe hij bruggetjes slaat.

    Sinds hij vertrok bij het Oranje Fonds heeft hij niet stil gezeten. Hij gaf met zijn consultancypraktijk onder de naam Boardroom Companions advies aan leidinggevenden. Nu is hij gevraagd voor een onbezoldigde functie bij de FIN, een organisatie die geldt als de minst zichtbare van de grote belangenorganisaties in de Nederlandse filantropie. Directe aanleiding voor het vrijkomen van de vacature vormt het vertrek vanwege gezondheidsproblemen van FIN-voorzitter Joost van Lanschot.


    Siep Wijsenbeek © Iris Esperanza

    Lid van de FIN zijn organisaties die zich op het eerste gezicht niet hoeven te bekommeren om geld: dat is er. Niet zelden heeft een fonds al eerder door grote schenkingen een vermogen vergaard en worden programma’s opgezet met het rendement ervan. En in het geval van corporate foundations gaat het om organisaties gelieerd aan een onderneming, die jaarlijks gegarandeerd een bedrag overgemaakt krijgen. Overigens is het lang niet altijd zo dat er voldoende vrij besteedbare middelen zijn om lopende programma’s (volledig) te financieren. In deze tijd van dramatisch lage rentestanden staat het rendement onder druk, zeker wanneer uit oogpunt van zorgvuldig beleid risicomijdend belegd en vastgezet is. Een groot deel van de vermogensfondsen gaf vorig jaar meer uit dan er aan vermogensopbrengst binnenkwam, zodat op dat vermogen wordt ingeteerd.

    Is er een kans dat Van der Giessen voor de wereld van de vermogensfondsen kan doen wat hij voor het Oranje Fonds deed? Ze zichtbaarder en prominenter en maatschappelijk relevanter maken? ‘Het Koningin Juliana Fonds, de voorganger van het Oranje Fonds, was toen ik er destijds begon een organisatie die er geen enkel belang bij had om naar buiten treden’, blikt Van der Giessen terug. ‘Men vond dat daar iets aan moest veranderen en daarom werd ik gevraagd. Maar het heeft wel even geduurd; inmiddels zijn we zestien jaar verder.’ Wellicht gaat er ook iets soortgelijks gebeuren bij FIN, dat ook meer mee moet in de vaart der volkeren en vooral een duidelijker profiel moet krijgen, niet alleen naar het grote publiek maar vooral naar potentiële leden. En dat wordt geen makkelijke taak. Want als er ergens in Nederland een gebrek is aan het zogenoemde burning platform syndroom, de veel gebezigde managementterm die aangeeft dat mensen pas gaan veranderen als ze de noodzaak ervan écht inzien, dan lijkt het in de wereld van vermogensfondsen.

    ‘In deze tijd van dramatisch lage rentestanden staat het rendement onder druk.’

    Ondanks dat lijkt met het aantreden van de twee mannen een nieuwe weg ingezet. ‘We moeten ons verhaal veel beter vertellen’, constateert Van der Giessen. ‘Dat is in het verleden onvoldoende gebeurd. We zetten ons in voor de belangen van vermogensfondsen en corporate foundations. Dat deden we en dat gaan we in de toekomst nog meer doen. Maar niet iedereen die het aangaat weet dat. Waarom is het Concertgebouw Fonds bijvoorbeeld geen lid van de FIN? Waarom zijn grote landgoederen zoals landgoed Linschoten of landgoed Twickel, die een groot vermogen hebben, geen lid van de FIN? Er moet een plek in Nederland zijn die zich inzet voor de belangen van alle vermogensfondsen.’

    ‘We hebben momenteel 352 leden. Maar het is nog lang niet de hele groep die het aangaat. Er zijn in Nederland circa duizend organisaties die zich opstellen als vermogensfonds of als corporate foundation. Aan de organisaties die geen lid zijn, moeten we ons verhaal ook gaan vertellen. Een branchevereniging die zich serieus neemt, wil iedereen die het aangaat lid maken.’

    Van der Giessen somt op waar de FIN zich op dit moment voor inzet: introductie van een keurmerk van gedegen bestuur van vermogensfondsen, belangenbehartiging in Den Haag en het opbouwen van de FIN als kennisinstituut. Dus een organisatie die, meer dan voorheen, spreekt als een autoriteit over het fenomeen vermogensfonds en corporate foundation. Hoe zo’n uitbreiding concreet moet worden ingeluid, weet hij ook nog niet; details worden ingevuld als hij echt aan het roer staat. ‘Ik heb zelfs nog geen enkele bestuursvergadering bijgewoond’, zegt hij lachend tijdens het interview, dat voor zijn aantreden plaatsvond. Maar dat er een noodzaak is tot nog efficiëntere belangenbehartiging, daarover is volgens hem geen twijfel. Want er zijn legio bedreigingen en goed georganiseerd staat de sector sterker. ‘Een bedreiging is bijvoorbeeld minister Dekker voor Rechtsbescherming die zomaar een regeling publiceert waarin alle giften boven de 15.000 euro niet meer anoniem gedaan kunnen worden; althans waarbij de gever genoemd moet worden. Dat zou meteen de hele filantropie in Nederland de nek kunnen omdraaien. Denk ook aan de fiscale aftrekbaarheid van giften en verder de fiscale vrijstelling van anbi's. Het gaat om grote belangen die soms van schijnbaar kleine maatregelen enorme schade kunnen ondervinden.’

    ‘Een bedreiging is bijvoorbeeld minister Dekker voor Rechtsbescherming’ - Ronald van der Giessen (FIN)

    De FIN draagt via de Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie (SBF) bij aan de belangenbehartiging van de hele filantropische sector. Samen met Nederland Filantropieland, Goede Doelen Nederland en het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken, richt de FIN zich daarbij onder meer op overheid en politiek. ‘Ik zeg niet dat er vanuit de filantropie te weinig lobby is bij de beslissers. Maar we moeten ontzettend secuur zijn, ons realiseren dat er voortdurend veranderingen zijn waarop we moeten anticiperen. En met ‘we’ bedoel ik alle organisaties die vertegenwoordigd zijn in de SBF.’ De nieuwe FIN-bestuurder waarschuwt tegen overspannen verwachtingen over hoe snel een meer zichtbare rol van vermogensfondsen gerealiseerd kan worden. ‘Snel zal het niet gaan’, waarschuwt Van der Giessen die ooit aan de Universiteit Wageningen afstudeerde als ingenieur. ‘Ik ben bosbouwkundig ingenieur. Het is ondenkbaar dat je een bos plant en dat je denkt dat je binnen een paar jaar kan oogsten. In deze wereld van de vermogensfondsen gaat niets met beleidsplannen die binnen twee jaar ook volledig uitgevoerd zijn.’

    Directeur Siep Wijsenbeek vult aan: ‘Als het niet door onze leden wordt gedragen, krijg je niets van de grond. Ik wil er wel keihard voor werken, maar het moet in een tempo dat past bij de sector.’ De twee mannen zitten op één lijn. Wijsenbeek vat samen: ‘De bereidheid om de NOS te woord staan en bij DWDD ons verhaal te vertellen zat traditiegetrouw niet in het DNA van de vermogensfondsen en niet in het DNA van de FIN. Maar er is al wat veranderd: die bereidheid is er nu wel.’

    Van der Giessen besluit: ‘De bescherming die vermogensfondsen momenteel genieten is groot. We hoeven geen winstbelasting te betalen, we hoeven over de giften die we krijgen geen successierechten te betalen. Maar om die voorrechten te behouden moeten we er actiever aan werken om onze meerwaarde voor de samenleving te benadrukken.’

     

    Terug